Περί "χρέους"

Ας μιλήσουμε λοιπόν για το χρέος.
Και όχι, δεν είναι αυτό που νομίζετε.
Ας μιλήσουμε για ένα άλλο χρέος που οι άνθρωποι είτε αναγκαστικά είτε οικειοθελώς, είτε από απελπισία είτε με ικανοποίηση αναλαμβάνουν.
Άλλοτε απέναντι στον εαυτό τους και άλλοτε απέναντι στους άλλους.
Ας μιλήσουμε για το χρέος που αναλαμβάνει το παιδί για λογαριασμό του γονιού του.

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΝΑRAYAMA
ή αλλιώς "το δικαίωμα στην αποχώρηση"

Η Μπαλάντα του Ναραγιάμα (Narayama bushikô) σκηνοθετήθηκε αρχικά το 1958 από τον Keisuke Kinoshita και το remake της γυρίστηκε το 1983 από τον Shōhei Imamura. Το τελευταίο βραβεύθηκε με τον Χρυσό Φοίνικα του Φεστιβάλ των Καννών το 1983. 
Η ταινία του 1958 αφηγείται, με την τεχνική Kabuki, την ιστορία μιας ηλικιωμένης μητέρας. Σε ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό της απολυταρχικής φεουδαρχικής Ιαπωνίας του 17ου αιώνα, η έλλειψη τροφίμων οδηγεί τους ανθρώπους σε εθελοντική "απομάκρυνση" από τη ζωή, όταν φθάνουν τα 70 τους χρόνια. Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι, με τη θέλησή τους και θεωρώντας το μεγάλη τιμή και υποχρέωση, ζητούν τη μεταφορά τους μέχρι το βουνό Narayama για να πεθάνουν παρέα με τους θεούς τους. Τη μεταφορά αναλαμβάνουν τα παιδιά τους ή άλλα μέλη της οικογένειας. Και παρά τον σπαραγμό των παιδιών όταν εγκαταλείπουν στο αφιλόξενο βουνό το γονιό τους, θεωρούν αυτή τη "διαδικασία"/ιεροτελεστία/θυσία ως χρέος τους απέναντι σε αυτόν προετοιμαζόμενοι και οι ίδιοι γι' αυτό το ταξίδι όταν έρθει η ώρα. Η ταινία του 1958 είναι αριστουργηματικά σκηνοθετημένη και η ιστορία μοναδικά αφηγημένη με παραδοσιακό τρόπο και μουσική υπόκρουση.
Το remake είναι εξίσου αριστουργηματικό και ως πιο σύγχρονα αποτυπωμένο, κατά τη γνώμη μου, μας βάζει περισσότερο στο κλίμα καθώς η αληθοφάνεια της ταινίας είναι εκπληκτική.
Η ταινία (και οι δύο εκδοχές της) είναι βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα/μπαλλάντα του Shichirō Fukazawa (1956) που αφηγείται το έθιμο ubasute ή oyasute. Αυτό το έθιμο, που φέρεται να υπήρχε στην Ιαπωνία στο μακρινό παρελθόν και σύμφωνα με το οποίο ένας ασθενικός ή ηλικιωμένος συγγενής μεταφέρονταν σε ένα βουνό, ή κάποια άλλη ερημική περιοχή, για να πεθάνει, είτε από αφυδάτωση, πείνα, ή έκθεση στη φύση. Η πρακτική φέρεται να ήταν πιο συνηθισμένη σε περιόδους ξηρασίας και λιμού, και μερικές φορές επιβάλλονταν από αξιωματούχους των τοπικών φεουδαρχών. Μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια της επιβίωσης, αφότου οι χωρικοί πλήρωναν ως φόρο τεράστιες ποσότητες αγαθών και προϊόντων τους, δεν έμεναν επαρκή αγαθά γι' αυτούς και τις οικογένειές τους άρα δεν είχαν άλλη επιλογή πλην της "φυσικής", αναγκαστικής όμως, επιλογής.
Πέρα από τη σημειολογία και τα μηνύματα της ταινίας κατανοούμε - ανάμεσα σε άλλα - δύο πράγματα:
Το ένα στοιχείο που μας δίνει η ταινία είναι το πώς αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι το χρέος τους απέναντι στην κοινότητα και πώς αναλαμβάνουν οι απόγονοι - εφόσον υπάρχουν - να "αποπληρώσουν" για λογαριασμό του γονιού αυτό το χρέος.
Το δεύτερο στοιχείο που αποκομίζουμε είναι η συνειδητοποίηση της "θρησκευτικοποίησης" μιας επώδυνης επιλογής - αυτήν του οικειοθελούς αργού θανάτου παρέα με τα στοιχειά της φύσης - που προκύπτει από την ανάγκη για "ένα στόμα λιγότερο". Η πρακτική ανάγκη που έγινε εσωτερική ανάγκη, "πεποίθηση" και ιερό χρέος και καθήκον του ηλικιωμένου να "αποχωρήσει" από τον κόσμο των θνητών και να ανέβει στο ιερό βουνό όπου θα συναντήσει τους θεούς και θα περάσει στον δικό τους κόσμο. Ενώ στην ουσία η μόνη ανάγκη ήταν να φύγει για να αφήσει χώρο στους νεώτερους και να μην τους επιβαρύνει με την παρουσία του.

Αυτή η ταινία, πέρα από τους συμβολισμούς της, αποτελεί ένα αριστοτεχνικό κέντημα της αμφίδρομης σχέσης ατόμου - κοινότητας, παιδιού - γονέα, χρέους και καθήκοντος απέναντι στην ίδια τη συνέχιση της ζωής μέσω του θανάτου.

Νάση Αναγνωστοπούλου

στην ενότητα Περί "χρέους" περιλαμβάνεται και το κείμενο της Νάσης Nebraska ή αλλιώς "το δικαίωμα στο όνειρο"


για να επισκεφτείς το blog της Νάσης πάτησε εδώ. 

Θεία Βάγια - Ο Μέντορας

photo by GallyKaru

Εντάξει, ο γονότυπός μου κλείνει μέσα του το συνονθύλευμα του κάθε μέσου έλληνα (αντάρτικο, εξορίες, ξενιτιές και τάση παχυσαρκίας), ο φαινότυπός μου όμως διαμορφώθηκε σ’ ένα σπάνιο από οικολογικής και πολιτιστικής άποψης και αξίας περιβάλλον. Μεγάλωσα στο φαρμακείο της θείας Βάγιας!!! Με πάρκαραν εκεί για την ακρίβεια οι γονείς μου, δίχως να σκέφτονται τους κινδύνους της έκθεσής μου στην απόλυτη ελευθερία του πνεύματος και του σώματος. Η θεία Βάγια είχε το ομορφότερο φαρμακείο – βιβλιοπωλείο – καφέ – πλατεία που έχω δει στη ζωή μου και ουκ ολίγο έχω σουλατσάρει στον πλανήτη. Άνθρωποι, άνθρωποι, άνθρωποι έμπαιναν από την πόρτα και ίσως να μην έβγαιναν ποτέ από εκεί μέσα. Δίπλα στο χημείο έτρωγα μεσημεριανό, διάβαζα, κοιμόμουν και γενικότερα τράκαρα με βία πάνω στον τοίχο της πραγματικότητας.
Ο Μαίρη είχε μείνει έγκυος απ’ τον περιπτερά – η θεία Βάγια το κανόνισε. Ο Σωτήρης ήθελε να ήταν γυναίκα – το ήθελε πολύ – η θεία Βάγια τον στήριξε. Ο Αποστόλης δεν μπορούσε να κατουρήσει – η θεία Βάγια επιμελήθηκε των υδραυλικών. H Ζέτα θα έβγαινε ραντεβού και δεν ήθελε να φαίνεται το ξεσαλωμένο σπυρί στο πηγούνι της – η θεία Βάγια το εξαφάνισε. Πλήθος περιστατικών, σοβαρών και ασόβαρων, νύχτα και μέρα, με εντρύφησαν από μικρή ηλικία στην ιατρική, στην ανθρώπινη ανοησία και ματαιότητα, στον αμείωτο καημό του ανθρώπινου είδους για ευτυχία και αναγνώριση.
Το οικονομικό σύστημα της Βάγιας δεν το κατάλαβα ποτέ. Είχε ένα από τα μεγαλύτερα φαρμακεία της πόλης, δεν ξέμεινε ποτέ από λεφτά, έδινε τζάμπα φάρμακα συνέχεια και ήταν λάτρης της άμεσης οικονομίας. Πάρε μια ασπιρίνη – κάνε με μια αγκαλιά. Πάρε μια αντιβίωση – δώσε ένα φιλί. Να τραβάς τα μαλλιά σου, είναι αυτή η γυναίκα, έλεγε ο παππούς μου. Μουρλέγκο, θέατρο, τσαλαφή και άλλα γοητευτικά επίθετα στόλιζαν το μνημείο της θείας Βάγιας. Καλά, καλά, αυτό σας συμφέρει και αυτό κάνετε απαντούσε αυτή. Όποτε δεν έχετε τι να πείτε σας βολεύει να με λέτε αναρχική, αιρετική και καρνάβαλο … Μια φορά ερωτεύτηκε έναν βραζιλιάνο, έκλεισε το φαρμακείο για 15 ημέρες και γύρισε από τη Βραζιλία μετά από 4 μήνες… νεότερη, δροσερότερη και χωρίς αυτόν. Όταν οι φίλες μου ερωτεύονταν πήγαιναν στη θεία Βάγια, το ίδιο και όταν χώριζαν ή έλεγαν να παντρευτούν. Φορέστε ένα σκουλαρίκι, βρε κορίτσια μας έλεγε, χωρίς να δίνει σημασία ποτέ στους καημούς και στις χαρές των ερώτων που εξιστορούσαμε. Το σκουλαρίκι, ειδικά το μακρύ, δίνει κίνηση και η γυναίκα είναι κίνηση. Έτσι ήρθαν γάμοι και βαφτίσια και η θεία Βάγια πρώτη στην πίστα με τα τεκνά, μετά αρχίσανε τα κέρατα και οι χωρισμοί, η ζωή τελοσπάντων και τα γνωστά. Και δώσε καβγάδες οι φίλες μου, και δώσε δικηγόρους και πέρα δώθε. Η θεία Βάγια κοντινό σώμα σε όλους μα με εκείνο το διαβολεμένο βλέμμα που έμενε ασυγκίνητο από καθετί που είχε να κάνει με τις ανθρώπινες ανακατωσούρες – απόμακρη κάθε δράματος μα τόσο γεμάτη θάλασσα. Μια μέρα στο φαρμακείο η Στέλλα η φιλενάδα μου ωρύεται για τον άντρα της. Η θεία Βάγια τοποθετεί κάτι χάπια στα ράφια και σχεδόν γελάει.
Θα χωρίσω, λέει η Στέλλα, τέρμα. Θα πάω στο δικηγόρο. Βάγια τι λες;
Ότι ο Σταύρος είναι ήδη 35 και μην περιμένεις τίποτα από έναν γέρο άντρα.
Γέρος ρε Βάγια 35;
Βέβαια. Επίσης, λέω ότι μπλέκετε πολύ την εκκλησία, το δήμο και το κράτος στις ζωές σας, τους έχετε ανάγκη να σμίξετε, να χωρίσετε, να μιλήσετε, να γαμηθείτε. Με έχετε κουράσει με τους νόμους, λοιπόν, θα βάψω μωβ έναν τοίχο και θα κρεμάσω έναν καθρέφτη να βλέπει ο κόσμος τα ίδια του…

Αυγή Βυθούλκα, 3/2/2015

Τάδε έφη Αντρέι

Η γέννηση και ανάπτυξη τής σκέψης έχει δικούς της νόμους, και ορισμένες φορές απαιτεί μορφές έκφρασης διαφορετικές από τα πρότυπα τής λογικής . Ο ποιητικός συλλογισμός είναι πιο κοντά στους νόμους με τους οποίους αναπτύσσεται η σκέψη, επομένως πιο κοντά στην ίδια τη ζωή. Όταν λέω ποίηση δεν εννοώ κάποιο λογοτεχνικό είδος. Ποίηση είναι ένας ξεχωριστός τρόπος να συνειδητοποιείς τον κόσμο, να συνδέεσαι με την πραγματικότητα. Η ποίηση λοιπόν γίνεται φιλοσοφία που καθοδηγεί τον άνθρωπο όλη του τη ζωή.

Όταν μας συγκινήσει ένα αριστούργημα, αρχίζουμε να ακούμε το ίδιο κάλεσμα τής αλήθειας που ώθησε και τον καλλιτέχνη στη δημιουργική του πράξη. Ο δέκτης ενός καλλιτεχνικού έργου, δέχεται ένα μοναδικό, καθαρτήριο τραύμα, όταν δημιουργηθεί δεσμός ανάμεσα σ’ αυτόν και το έργο. Μέσα σ’ αυτό το φέγγος που ενώνει αριστουργήματα και κοινό γνωρίζουμε τις καλύτερες πλευρές τής ψυχής μας και ποθούμε να τις ελευθερώσουμε. Τέτοιες στιγμές αναγνωρίζουμε και ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας, το απροσμέτρητο βάθος τού δυναμικού μας και την τελική έκταση των αισθημάτων μας.

Η λειτουργία τής εικόνας, όπως είπε ο Γκόγκολ, είναι να εκφράσει την ίδια τη ζωή, όχι ιδέες ούτε απόψεις. Δεν σηματοδοτεί τη ζωή, δεν τη συμβολίζει, παρά τής δίνει σάρκα και οστά, εκφράζοντας τη μοναδικότητά της.

Ο καλλιτέχνης θέλει να κλονίσει εκ βάθρων τη σταθερότητα τής κοινωνίας για να πλησιάσει περισσότερο το ιδεώδες. Η κοινωνία αποζητά τη σταθερότητα, ο καλλιτέχνης το άπειρο. Τον καλλιτέχνη τον ενδιαφέρει η απόλυτη αλήθεια, γι αυτό κοιτάζει μπροστά και βλέπει τα πράγματα πιο γρήγορα από τους άλλους.

Τελικά, θα ‘θελα να εκμυστηρευτώ στον αναγνώστη ότι το μόνο που δημιούργησε ποτέ η ανθρωπότητα με πνεύμα αυταπάρνησης είναι η καλλιτεχνική εικόνα – και θέλω να με πιστέψει. Ίσως το νόημα κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας να βρίσκεται στην καλλιτεχνική συνείδηση, στην άσκοπη και ανιδιοτελή καλλιτεχνική πράξη.

αποσπάσματα από το βιβλίο του Αντρέι Ταρκόφσκι Σμιλεύοντας τον χρόνο.
Μετάφραση: Σεραφείμ Βελέντζας

Κουβάδες με πέτρες

Cecilia Paredes

Η Ελένη έχει κοφτά χέρια και κοφτά μάτια. Τις λέξεις δεν τις λέει με την σωστή τους σειρά, ό, τι κατάλαβες, κατάλαβες. Καμιά φορά, απροειδοποίητα, τις βάζει στη σειρά. Υποκείμενο, ρήμα, αντικείμενο, μέχρι κι επιρρήματα για μεταβάσεις. Η μία λέξη ακουμπάει την άλλη, δίπλα δίπλα, σαν κουταλάκια στο συρτάρι, μέχρι που το τραβάει με δύναμη έξω και το αδειάζει στο πάτωμα. Τις λέξεις δεν μπορείς να τις πλύνεις όπως τα κουτάλια.
Της πέφτουν τα νύχια. Την βλέπω να τα χτυπάει ρυθμικά στο τραπέζι. Της έχουν τελειώσει τα τσιγάρα, πάντα έχει ένα πακέτο κάπου κρυμμένο στην βιβλιοθήκη, πίσω από ένα βιβλίο, δεν θυμάται ποιο, πρέπει να τα ξαναδιαβάσει όλα από την αρχή. 
Της πέφτουν τα νύχια και κάτω από κάθε νύχι κρύβεται ένα άλλο, βαμμένο στο ίδιο χρώμα, σαν πέταλα. Κι αν ξεμείνει από τσιγάρα, δεν θα ξεμείνει από νύχια. Τα μαζεύω ένα ένα, σε ένα πλαστικό, διαφανές σακουλάκι. Αυτή είναι η δουλειά μου. Συλλέκτης των νυχιών της. Είναι πιο δύσκολο από ό, τι ακούγεται. Δεν μπορείς να φανταστείς που τα αφήνει. Σηκώνω μαξιλάρια, μετακινώ έπιπλα, τινάζω τα ρούχα της, μην μου ξεφύγει κανένα. Θέλει να πλύνει τα πιάτα.
Μα αφού δεν έφαγες τίποτα σήμερα, Ελένη.
 Έγραψα.
Πού; Πάνω στα πιάτα; 
Ναι, πάνω στα πιάτα.
Πρέπει να μαζέψω τα νύχια και να προστατεύσω τα πιάτα. Είναι γρήγορη, δεν την προλαβαίνεις. Θα ξαμολήσω τους ιπτάμενους σκίουρους από το κλουβί. Πάντα τσακώνεται με τους σκίουρους. 
Μου σκάβουν τις γλάστρες, οι βρωμοσκίουροι.
Ελένη, δεν έχεις γλάστρες.
Πως δεν έχω, δεν τις βλέπεις στην βεράντα;
Αυτοί είναι κουβάδες, κουβάδες με πέτρες.

Όταν η Ελένη δεν έχει τι να πει, τυλίγεται στην μάλλινη εσάρπα της. Κι έχει μια κίνηση σαν στο σώμα της να συνδυάζει ταύρο και ταυρομάχο, σαν να τυλίγει και να τυλίγεται, να εξαπατά και να εξαπατάται. Η εσάρπα δεν είναι ποτέ κόκκινη. Έχει το χρώμα ελιάς, το χρώμα της πράσινης ελιάς, με αυτές τρέφεται η Ελένη. Τις της πηγαίνουμε με τους τενεκέδες. 

«Εδώ Τενεκεδούπολη! Εδώ Τενεκεδούπολη!» φωνάζει και μετά κάνει ήχους σαν Ινδιάνα με το χέρι να χτυπάει το στόμα της.

Τρέχω από πίσω να της βγάλω ένα νύχι από την πλάτη, όλο ξύνεται, το σακουλάκι έχει σχεδόν γεμίσει. Κοντά στον ώμο έχει ένα σημάδι, μοιάζει με νούφαρο ή με αχινό, δεν είμαι σίγουρη. Πάει στο ψυγείο και παίρνει την καρτέλα με τα αυγά. Ένα ένα τα βάζει μέσα σε κάλτσες. 

Τι περιμένεις, Ελένη; Να ζεσταθούν και να βγούνε κοτόπουλα;

Μην είσαι χαζή. Τα αυγά δεν κάνουν κοτόπουλα. Έχουν κουκούτσι μέσα.

Και τα κοτόπουλα από πού βγαίνουν τότε;

Από τις κότες, βέβαια. Δεν έχεις δει κότα να γεννάει;

Η αλήθεια είναι πως δεν είχα δει, οπότε τι να της απαντήσω; Μου δίνει ένα ζευγάρι κάλτσες με τα αυγά τους μέσα. «Είναι για να πολεμήσουμε τους σκίουρους» μου λέει. Τους σημαδεύεις στο κεφάλι και τους εκσφενδονίζεις την κάλτσα. Αυτό είναι το σχέδιό της. «Διαφορετικά, θα μεγαλώσουν και θα γίνουν νυχτερίδες. Κι εγώ πως θα κοιμάμαι με τις νυχτερίδες πάνω από το κεφάλι μου, μου λες; Ελπίζω να είσαι καλή στο σημάδι». Μου πέφτει η μια κάλτσα από το χέρι, το αυγό σπάει, η Ελένη την ψαχουλεύει για να βρει το κουκούτσι. Δεν βρίσκει τίποτα εκτός από τσόφλια. Τρέχει στο μπαλκόνι. Σηκώνει τους κουβάδες κι ετοιμάζεται να τους πετάξει κάτω στο δρόμο.

Ελένη, τι κάνεις εκεί;

Πρέπει να ξεφορτωθώ τα αυγά. Είναι δηλητηριώδη.

Δεν είναι αυγά αυτά στους κουβάδες, είναι πέτρες. Κουβάδες με πέτρες.

Δεν με ακούει. Θα έχουμε θύματα, σκέφτομαι. Ούτε ιπτάμενοι σκίουροι, ούτε νυχτερίδες, ούτε καν ο Batman θα μας σώσει. Η Ελένη αδειάζει τον πρώτο κουβά. Με τα κοφτά της χέρια και τα κοφτά της μάτια θρυμματίζει τις πέτρες στον αέρα σαν να ψαλιδίζει ένα θάμνο. Από κάτω, οι περαστικοί νιώθουν απλώς μια βροχή από σκόνη.

Είναι κουρασμένη και θέλει να κοιμηθεί. Όταν κοιμάται, δεν της πέφτουν τα νύχια, αλλά τρίζει τα δόντια της. Καμιά φορά ξυπνάει απότομα και φωνάζει: «Πέτρες με κουβάδες». Μια φορά και ξανακοιμάται. Δεν την διορθώνω ποτέ.

Όλγα Αικατερίνη Φουντέα

photo:Eua Mpoumpalou

Χαϊκού μιας ατίθασης

Έπαιξα call of duty,σκότωσα καμία δεκαριά.
Καθάρισα τη σκάφη του γάτου. 
Έκανα τη μπαλαρίνα ακούγοντας Μότσαρτ.
Fuck yeah! Αυτή είναι ημέρα! 

Βέρα J. Φραντζή


για να επισκεφτείς το blog της Βέρας πάτησε εδώ. 

Δανειστική βιβλιοθήκη comics στην Αθήνα

Την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στις 8 μ.μ., η πρώτη δανειστική βιβλιοθήκη διεθνών και ελληνικών comics στην Αθήνα υποδέχεται το κοινό στα επίσημα εγκαίνιά της, στο Impact Hub Athens (Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή). Με τη φιλοδοξία να αποτελέσει σημείο συνάντησης, ενημέρωσης, και επιμόρφωσης, η Athens Comics Library θα προσφέρει στους συνδρομητές της (ερευνητές, φανατικούς, αλλά και περιστασιακούς φίλους της 9ης Τέχνης), πρόσβαση σε περισσότερους από 2.000 διεθνείς και εγχώριους τίτλους comics και graphic novels. Η συλλογή της περιλαμβάνει comics όλων των ειδών, από όλες τις δημιουργικές «σχολές» (αμερικανικά, ευρωπαϊκά, manga κ.ά.) και για όλες τις ηλικίες. Παράλληλα, στους χώρους της θα διενεργούνται εκθέσεις, ομιλίες, παρουσιάσεις και σεμινάρια απευθυνόμενα σε εκπαιδευτικούς και κοινό, με στόχο την ενημέρωση, τη δημιουργική αλληλεπίδραση και την εξοικείωση των ενδιαφερομένων, αποτελώντας παράλληλα χώρο συνάντησης για την εγχώρια κοινότητα δημιουργών comics. 
Η Athens Comics Library είναι το αποτέλεσμα της σύμπραξης δύο δημιουργικών πολιτιστικών ομάδων, της Comicdom Press (διοργανώτριας του διεθνούς φεστιβάλ Comicdom Con Athens) και του δικτύου κοινωνικής επιχειρηματικότητας Impact Hub Athens. Σύντομα θα είναι εφικτή και η διαδικτυακή πρόσβαση στη συλλογή της Βιβλιοθήκης, στην επίσημη ιστοσελίδα της, athenscomicslibrary.gr.

via Katerina Papa

O Μάρτιν Σκορσέζε για το μέλλον του κινηματογράφου

Ο Μάρτιν Σκορσέζε έγραψε πρόσφατα ένα γράμμα στην κόρη του σχετικά με τις αλλαγές που συμβαίνουν στον κινηματογράφο, το οποίο δημοσίευσε στην ιταλική εφημερίδα l’Espresso. Χωρίς επιπλέον προλόγους, το μεταφράζουμε και σας το παραδίδουμε!

Αγαπητή Φρανσέσκα,

σου γράφω αυτό το γράμμα για το μέλλον. Το κοιτάζω μέσα από τον φακό του κόσμου μου. Μέσα από τον φακό του κινηματογράφου, που έχει υπάρξει το κέντρο αυτού του κόσμου.

Τα τελευταία χρόνια, έχω συνειδητοποιήσει ότι η ιδέα του σινεμά με την οποία μεγάλωσα, που υπάρχει στις ταινίες που σου έδειχνα από τότε που ήσουν παιδί, και που ήκμαζε όταν ξεκίνησα να κάνω ταινίες, τελειώνει. Δεν αναφέρομαι στις ταινίες που έχουν ήδη γίνει. Αναφέρομαι σε αυτές που έρχονται.

Δεν θέλω να φαίνομαι απεγνωσμένος. Δεν γράφω αυτές τις λέξεις σε πνεύμα ήττας. Αντίθετα, νομίζω πως το μέλλον είναι λαμπρό.

Ξέραμε πάντα ότι οι ταινίες είναι μια βιομηχανία, και ότι η τέχνη του κινηματογράφου υπήρχε επειδή ευθυγραμμιζόταν με τις προϋποθέσεις της βιομηχανίας. Κανένας από εμάς που ξεκινήσαμε τις δεκατίες του ’60 και του ’70 δεν είχαμε αυταπάτες γι” αυτό. Ξέραμε ότι έπρεπε να δουλέψουμε σκληρά για να προστατέψουμε αυτό που αγαπούσαμε. Επίσης ξέραμε ότι θα μπορεί να περνούσαμε και δόσκολες περιόδους. Και φαντάζομαι πως καταλάβαμε, σε κάποιο επίπεδο, ότι μπορεί να αντικρίζαμε ένα σημείο στο χρόνο, όπου κάθε απρόσφορο ή απρόβλεπτο στοιχείο στην κινηματογραφική διαδικασία θα ελαχιστοποιούνταν, ακόμα και θα απαλοιφόταν. Το πιο απρόβλεπτο στοιχείο από όλα; Το σινεμά. Και οι άνθρωποι που το δημιουργούν.

Δεν θέλω να επαναλάβω αυτά που έχουν ειπωθεί και γραφτεί από τόσους πολλούς πριν από εμένα, σχετικά με όλες τις αλλαγές στη βιομηχανία, και παίρνω θάρρος από τις εξαιρέσεις στην γενική τάση στον κινηματογράφο – ο Ουές Άντερσον, o Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, ο Ντέιβιντ Φίντσερ, ο Αλεξάντερ Πέιν, οι Αδερφοί Κοέν, ο Τζέιμς Γκρέι και ο Πολ Τόμας Άντερσον, όλοι καταφέρνουν να τελειώσουν τις ταινίες τους, και ο Πολ όχι μόνο γύρισε το The Master σε φιλμ 70mm, αλλά και το πρόβαλε έτσι σε μερικές πόλεις. Όποιος νοιάζεται το σινεμά πρέπει να είναι ευγνώμων.

Και συγκινούμαι, επίσης, από τους καλλιτέχνες που συνεχίζουν να φτιάχνουν τις ταινίες τους σε όλο τον κόσμο, στη Γαλλία, τη Νότιο Κορέα, την Αγγλία, την Ιαπωνία, την Αφρική. Γίνεται συνεχώς δυσκολότερο, αλλά καταφέρνουν να τελειώνουν τις ταινίες.

Αλλά δεν νομίζω πως είμαι απαισιόδοξος όταν λέω πως η τέχνη του σινεμά και η κινηματογραφική βιομηχανία τώρα διαχωρίζονται. Η οπτικοακουστική ψυχαγωγία και αυτό που ξέρουμε ως κινηματογράφο – κινούμενες εικόνες που δημιουργούνται από άτομα – φαίνεται πως οδηγούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Στο μέλλον, πιθανόν θα βλέπεις όλο και λιγότερο αυτό που αναγνωρίζουμε ως σινεμά σε μεγάλες multiplex οθόνες, και όλο και περισσότερο σε μικρούς κινηματογράφους, στο Ίντερνετ, και φαντάζομαι, σε μέρη και καταστάσεις που δεν μπορώ να προβλέψω.

Άρα γιατί είναι το μέλλον τόσο φωτεινό; Επειδή για πρώτη φορά στην ιστορία αυτής της μορφής τέχνης, οι ταινίες μπορούν να γίνουν με πολύ λίγα χρήματα. Αυτό ήταν ανήκουστο όταν εγώ μεγάλωνα, και οι ταινίες υπερβολικά χαμηλού προϋπολογισμού ήταν πάντα η εξαίρεση αντί ο κανόνας. Τώρα γίνεται το ανάποδο. Μπορείς να έχεις όμορφες εικόνες με οικονομικές κάμερες. Μπορείς να γράψεις ήχο. Μπορείς να μοντάρεις, να μιξάρεις και να κάνεις color correction στο σπίτι σου. Όλο αυτό συμβαίνει.

Αλλά με την προσοχή που δίνεται στα μηχανήματα του κινηματογράφου και στην πρόοδο της τεχνολογίας που έχουν οδηγήσει σε αυτή την επανάσταση στην κινηματογραφική δημιουργία, υπάρχει ένα σημαντικό πράγμα να θυμάσαι: τα εργαλεία δεν κάνουν την ταινία, εσύ την κάνεις. Σε απελευθερώνει το να παίρνεις μια κάμερα και να αρχίζεις να τραβάς, και μετά να συνδέεις τα πλάνα σου στο Final Cut Pro. Το να κάνεις μια ταινία – αυτή που έχεις ανάγκη να κάνεις – είναι κάτι άλλο. Δεν υπάρχουν συντομεύσεις.

Αν ο Τζον Κασσαβέτης, ο φίλος και μέντοράς μου, ζούσε σήμερα, θα χρησιμοποιούσε σίγουρα όλο τον εξοπλισμό που υπάρχει. Αλλά θα έλεγε τα ίδια πράγματα που πάντα έλεγε – πρέπει να είσαι απόλυτα προσηλωμένος στο έργο, πρέπει να δίνεις όλο σου τον εαυτό, και πρέπει να προστατεύεις την αρχική σπίθα που σε οδήγησε να κάνεις την ταινία. Πρέπει να την προστατέψεις με τη ζωή σου. Στο παρελθόν, επειδή η παραγωγή μιας ταινίας στοίχιζε τόσο πολύ, έπρεπε να προστατευθούμε ενάντια στην εξουθένωση και στον συμβιβασμό. Στο μέλλον, θα πρέπει να προστατεύεις τον εαυτό σου από κάτι άλλο: τον πειρασμό να πας με το ρεύμα, και να αφήσεις την ταινία να ξεφύγει και να παρασυρθεί από αυτό.

Δεν είναι κάτι που απασχολεί μόνο το σινεμά. Δεν υπάρχουν συντομεύσεις για τίποτα. Δεν λέω ότι όλα πρέπει να είναι δύσκολα. Λέω ότι η φωνή που σε κινεί είναι η δική σου φωνή – αυτό είναι το εσωτερικό φως, όπως το εννοούν οι Κουάκεροι.
Αυτό είσαι εσύ. Αυτό είναι η αλήθεια.
Με όλη μου την αγάπη,
ο Μπαμπάς


μετάφραση, επιμέλεια Γιώργος Τσιρογιάννης

πηγή: framespersecond

για να επισκεφτείς τη σελίδα Frames Per Second στο Facebook πάτησε εδώ.

My b.f Mitsos (all about miracles)

Εγώ με τον Μήτσο, γιατί πήγαινα σινεμά;
Αυτό το ερώτημα με ταλανίζει μέρες τώρα, βλέποντας καθετί το τρυφερό, αμυντικό και κοριτσίστικο να ρημάζει πάνω μου. Πάνε εκατοντάδες χρόνια από τότε που δεν ερωτεύτηκα ποτέ και ο ίδιος ακριβώς χρόνος ισχύει από τότε που απομυθοποίησα κάθε γλυκανάλατη ερωτική συναναστροφή και βλέψη. Ίσως να είναι, αυτό που λένε ο χαρακτήρας μου ή προσωπικότητά μου, ίσως έτσι να μεγάλωσα τρελό αγοροκόριτσο ανάμεσα στους αγριεμένους φίλους μου, ίσως πάλι έτσι να με βολεύει. Βέβαια, για να έχει κάποιος μια σχετικά γεωμετρική άποψη του τι λέω θα πρέπει πρώτα να ξέρει ή να έχει την ατυχία να ξέρει τον Μήτσο Λ.
Λοιπόν, Μήτσος σημαίνει ποτό, μπουκάλι, πιάτο, τσάμπα, τράκα και διπλό κρεβάτι μόνος του. Μήτσος σημαίνει ατέλειωτες συνουσιάσεις, σκουπίδια και καπότες κάτω απ’ τον καναπέ. Μήτσος σημαίνει γυναίκες απορημένες χωρίς βρακί, χωρίς σουτιέν, και μικρές ερωτήσεις του τύπου: Να φύγω; Δηλαδή να φύγω τώρα; Θα με πάρεις τηλέφωνο; Με εκμεταλλεύτηκες; Καλά, πόσο μαλάκας μπορείς να είσαι; Μήτσος σημαίνει τρεις η ώρα τα ξημερώματα να χτυπάει το τηλέφωνο και να σου λέει: τηγάνισε μου δύο αυγά έρχομαι. Μήτσος σημαίνει να ανοίγει η πόρτα του σπιτιού σου, του δικού σου σπιτιού, και να μπουκάρει μέσα, να ξαπλώνει στον καναπέ σου, στον δικό σου καναπέ, και να σου λέει θέλω ησυχία απόλυτη α-πο-λυ-τη μην αρχίσω τις Παναγίες. Μήτσος σημαίνει να έχεις λεφτά να σου τα τρώει, αυτοκίνητο να στο τρακάρει, ρούχα να τα κάνει δώρο σε γκόμενες. Μήτσος σημαίνει εκμετάλλευση που είναι η μάνα του κέρδους, του καθαρού κέρδους. Μήτσος σημαίνει μια πόρτα ανοιχτεί να μπαινοβγαίνει στη ζωή σου ένας τρομοκράτης, ένα σπασμένο παράθυρο να σου γαμάει τα βράδια ο αέρας ότι σχεδίασες. Μήτσος σημαίνει να έχεις παιδί, να μην έχεις τίποτα και να βουτάς σε ένα ασύλληπτο υπερ-ρεαλισμό που σαρκάζει τα πάντα και μαχαιρώνει το στομάχι σου καθώς η ωμή πραγματικότητα χύνει τα υγρά της στα μπούτια σου.
Εγώ με τον Μήτσο, γιατί πήγαινα σινεμά;
Ίσως γιατί είμαστε φίλοι πλέον είκοσι τρία ολόκληρα χρόνια. Ίσως γιατί δεν έχει βαρεθεί ακόμα να διερωτάται πότε θα πηδηχτούμε τα δύο μας, να παίρνει πάντα την ίδια απάντηση «ότι δεν είσαι ο τύπος μου» και να απαντάει απαράλλαχτα «τι να κάνω για να γίνω ο τύπος σου. Λέγε». Ίσως γιατί ο Μήτσος είναι δίπλα μου, κάθε φορά που τα παραμύθια με κάνουν σκόνη και φυσάει δυνατά ξεδιαλύνοντας κάθε απορία. Όλα γαμήσι και λεφτά είναι Αυγή μου. Όλα γαμήσι και λεφτά και μιας που λέμε για γαμήσια και λεφτά ποτέ θα σε πληρώσω να πηδηχτούμε τα δυό μας;
Εγώ με τον Μήτσο, γιατί πήγαινα σινεμά;
Ίσως γιατί του πλήρωνα το εισιτήριο και την μπουκάλα το ουίσκι οπότε ήταν πρόθυμος μαζί μου και στο τέλος του κόσμου να έρθει. Ίσως γιατί ποτέ δεν μιλάω πολύ και αυτό για το Μήτσο αποτελεί νόμο. Όπως και να έχει …
Γιατί όταν όλα τα κορίτσια έκλαιγαν με τον Τιτανικό εγώ είχα ένα Μήτσο δίπλα μου να λέει: πω τρόμπα, έχει το καράβι ακόμα ρεύμα; Ρε, σας κοροϊδεύουν. Γιατί όταν όλα τα κορίτσια κρύβονταν σε αγκαλιές με τον Εξορκιστή εγώ είχα ένα Μήτσο δίπλα μου να λέει: καλά, αν ήμουν Σατανάς θα έμπαινε σε μια μουνάρα και όχι σε αυτό το μυξιάρικο. Σας κοροϊδεύουν ρεεε.
Με ετούτα κι εκείνα αστείοι μου φαίνονται πλέον οι άνθρωποι και αυτά τα σούρτα φέρτα με το Μήτσο στο σινεμά είναι η αιτία για το κορίτσι που πιο πολύ αγόρι δεν μπορεί να είναι, δηλαδή εγώ. 

Αυγή Βυθούλκα, 6/2/2015

Enter

Το ζώδιό του εκείνη την ημέρα έλεγε: "Είναι η κατάλληλη ώρα για να τολμήσετε".
Το ζώδιό της εκείνη την ημέρα έλεγε: "Κρατήστε μικρό καλάθι σήμερα".
Κι εκείνος, που πίστευε στα ζώδια, δεν κράτησε μικρό καλάθι.
Κι εκείνη, που δεν πίστευε στα ζώδια, δεν τόλμησε.
Ύστερα από 10 χρόνια, συναντήθηκαν τυχαία στο τελευταίο βαγόνι του Ηλεκτρικού.
Αλλά δεν κατάφεραν να ανταλλάξουν περισσότερα από ένα "Γεια" έκαστος.
Εκείνη θα κατέβαινε στην επόμενη στάση.
Εκείνος θα κατέβαινε στην προηγούμενη.
Το ζώδιό και των δυο εκείνη την ημέρα έλεγε:
"Σήμερα αποφύγετε τις μετακινήσεις"

Γεωργία Καλδάνη   

Ο ίλιγγος της πεταλούδας

Στον κήπο μου με τις κερασιές,
οι πεταλούδες υποφέρουν από ίλιγγο,
αρνούνται να πετάξουν και στέκονται επάνω στα μαλλιά μιας γκέισας,
την βλέπω να έρχεται στο μέρος μου και να φωνάζει,
καθώς οι πεταλούδες πια μπαίνουν στο στόμα της,
καθώς φράζουν τον λάρυγγα,
άλλες πάλι ανακατεύουν τα σωθικά της,
καθώς ανοίγει στο στόμα της μπαινοβγαίνουν οι πεταλούδες σαν πολύβουη μάζα από χρώμα,
τότε είδα την γκέισα να κρατά τον λαιμό της και από τα μάτια της να βγαίνουν πεταλούδες,
τότε ακριβώς, θυμήθηκα πως έναν αιώνα πριν ερωτεύτηκα τρελά έναν Ιάπωνα που έκανε μπροστά μου χαρακίρι,
κι εκεί που έπεσε το αίμα του άνθισαν ζουμπούλια,
εκεί την έσυρα την γκέισα και την έβαλα επάνω του,
εκεί στάθηκα λίγο κι εγώ ,
ένιωσα λίγο πένθιμα για τον χαμό τους,
μα ύστερα θυμήθηκα τις πεταλούδες,
τις άφησα να μπουν μέσα μου,
κι αμέσως πέταξα μαζί τους πάνω από την γκρίζα πόλη,
ήταν μια πτήση απίστευτης ηδονής κι ελαφρότητας,
τις νύχτες πιο πολύ πετώ,
τις μέρες μου, κοιτάζω τον χρόνο να γίνεται συντρίμμια έξω από το θολό μου τζάμι,
κι ο καθρέφτης μου κόλλησε στην εποχή που ζούσα παθιασμένα με τον Ιάπωνα,
από όλους τους εραστές μου, αυτός ήταν ,ο πιο γενναίος,
σχεδόν τότε αποσύρθηκα στον κήπο με τις κερασιές..
Σχεδόν τότε αγάπησα τον ίλιγγο,
σχεδόν τότε παρουσιάστηκαν οι πεταλούδες επάνω στα ζουμπούλια..

Πόπη Συνοδινού

επισκεφτείτε τον κόσμο της Πόπης: popisynodinou.blogspot.gr

2015

'Το πιο ενδιαφέρον δεν είναι να ξέρεις από που προέρχεται ο κόσμος αλλά που πάει''...
30 Ιουνίου. Θα συγχρονιστεί η περιστροφή της Γης με τον ατομικό χρόνο. Η χρονιά θα ''μεγαλώσει'' κατά ένα δευτερόλεπτο όπως άλλωστε κάνει πιστά τα τελευταία σαράντα τρία χρόνια. Επί της ουσίας εμβόλιμα δευτερόλεπτα έχουν προστεθεί συνολικά είκοσι πέντε φορές από το μακρινό 1972 όπου ο ατομικός χρόνος ''συγκρούεται'' με τον αστρονομικό. Άλλωστε όλα στο σύμπαν έχουν έναν ρυθμό, απλώς χορεύουν...!!!
Είπα 1972 και θυμήθηκα την χρονιά που ουσιαστικά ξεκίνησε η καριέρα μου ως δημοσιογράφος. Ήταν μια δύσκολη χρονιά. Διαδηλώσεις λάμβαναν χώρα σε όλες τις μεγαλουπόλεις του κόσμου, εντάσεις, επεισόδια, ο κόσμος επιζητούσε την αλλαγή, παράλληλα οι τρομοκρατικές οργανώσεις χτυπούσαν θεαματικούς στόχους με αποκορύφωμα τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου, ο Νίξον επισκέπτεται την Κίνα ενώ η Ρωσία αναζητά ''συμμάχους'' με τον Αραβικό κόσμο.
Ήταν μεσημέρι όταν στην άλλη άκρη του τηλεφώνου με έκπληξη μαθαίνω πως ο Αρχισυντάκτης μου επέλεξε εμένα για να πάρω συνέντευξη από τον διακεκριμένο Πακιστανό Φυσικό  και Διδάκτορα Θεωρητικής Φυσικής Μοχάμεντ Αλί Ταράρ.  Η έκπληξη μου ήταν μεγάλη καθώς για πρώτη φορά θα έπαιρνα συνέντευξη από ένα τόσο σημαντικό πρόσωπο αλλά και ευκαιρία να αποδείξω τις ικανότητες μου.
Ακόμα έχω κρατήσει τα χειρόγραφα εκείνης της συνάντησης και σας παραθέτω την τελευταία παράγραφο που νομίζω έχει και το πιο ενδιαφέρον. '' Mr Pontikas, μπορείς να βρεις το σύμπαν κρυμμένο στα πιο ασήμαντα αντικείμενα, αρκεί μια στιγμή για να αλλάξεις τον τρόπο που βλέπεις τα πράγματα, τότε τα πράγματα που βλέπεις θα αλλάξουν. Κάθε δευτερόλεπτο αλλάζουν ο χρόνος, ο άνεμος, η τύχη και η γυναίκα! Δεν μπορούμε να μένουμε στο χθες γιατί πολύ απλά ήμασταν κάποιο άλλοι. Χρειάζονται αλλαγές ακόμα και για τα πράγματα που μένουν ίδια. Πάντως πίσω στην Πατρίδα μου οι μεγαλύτεροι μεταρρυθμιστές ήταν εργένηδες...'' Είπε ξεσπώντας σε γέλια όταν ξαφνικά του πρότεινα να γίνει σκαντζόχοιρος, άλλωστε του άρεσαν οι αλλαγές! 
Αφού έστειλα τα χειρόγραφα στην εφημερίδα για να δημοσιευτεί την επομένη πήγα κινηματογράφο έπαιζε μια πολύ ωραία ταινία με τους Γιαν Βόιτ, Μπαρτ Ρέινολντς και Νέντ Μπίτι. Η Υπόθεση αφορούσε τέσσερις Businessmen που αποφασίζουν να κάνουν ''κανό'' σε ένα ποτάμι και ξαφνικά βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα απρόσμενο τσούρμο αγρίων βουνίσιων κατοίκων της περιοχής. Για μια στιγμή στην οθόνη δεν συνέβη απολύτως τίποτα, μετά από ένα δευτερόλεπτο συνέχιζε να μην συμβαίνει τίποτα απολύτως, ΌΤΑΝ – ξαφνικά-  ΞΈΣΠΑΣΕ Η ΒΙΑ...

Π. Πόντικας.

Μακριά τα παιδιά από smartphone, tablet και T.V

Η παραχώρηση συσκευών όπως tablet και smartphones από τους γονείς προκειμένου να καθίσουν ήσυχα τα παιδιά τους, έχει αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως ο αυτοέλεγχος, αλλά και στην συναισθηματική και διανοητική τους ανάπτυξη και συμπεριφορά, λέει νέα έρευνα που δημοσιεύει πρόσφατα η εφημερίδα Guardian.
Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βοστόνης, οι γονείς θα πρέπει να είναι πιο συνετοί όταν δίνουν mobile συσκευές για να αποσπάσουν την προσοχή των παιδιών προσχολικής ηλικίας, καθώς η χρήση τους μπορεί να είναι επιζήμια για την «κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη».
Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα πορίσματα της έρευνας, η χρήση διαδραστικών οθονών από παιδιά κάτω των τριών ετών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη δεξιοτήτων που απαιτούνται για την επίλυση προβλημάτων, ενώ μακροχρόνια μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο στον τρόπο κατανόησης των μαθηματικών.
Οι ερευνητές συνιστούν στους γονείς να περνούν τα παιδιά όσο το δυνατόν λιγότερο χρόνο μπροστά σε μία οθόνη, συμπεριλαμβανομένης της τηλεόρασης, και να αφιερώνουν τουλάχιστον μια ώρα καθημερινά σε δραστηριότητες που περιλαμβάνουν παιχνίδι και αλληλεπίδραση με άλλα μέλη της οικογένειας.

Έλενα Μπούλια

πηγή: mama365.gr

Πρακτικές αλληλεγγύης στην πόλη. Εκδήλωση στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

Οι κρίσεις διαταράσσουν τις υπάρχουσες ισορροπίες σε ό,τι αφορά την κατανομή του διαθέσιμου κοινωνικού προϊόντος και πυροδοτούν διαμάχες για τη μορφή και τα μερίδια της νέας κατανομής. Οι κρίσεις δημιουργούν και ευκαιρίες. Υπάρχουν οι ατομικές ευκαιρίες, που συνήθως εκμεταλλεύονται λίγοι αποκομίζοντας σημαντικά οφέλη σε βάρος των πολλών, τους οποίους η κρίση αναγκάζει να πουλήσουν την περιουσία τους ή/και την εργασιακή τους δύναμη σε τιμή… ευκαιρίας. 

Οι κρίσεις δημιουργούν, ωστόσο, και συλλογικές ευκαιρίες, θετικές για το δημόσιο συμφέρον. Πρόκειται για ευκαιρίες αναστοχασμού σχετικά με τις κοινωνικές αξίες, τις ρυθμίσεις και τις πρακτικές που θεωρούνται υπεύθυνες για την κρίση, καθώς και αναζήτησης άλλων αξιών, ρυθμίσεων και πρακτικών, οι οποίες μπορεί να αφορούν είτε μια προσπάθεια άμεσης αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης είτε και μια συνολικότερη αναδιαπραγμάτευση των όρων του κοινωνικού μέλλοντος.

Στην Αθήνα της κρίσης εμφανίζονται φαινόμενα αφενός μεν όξυνσης των κοινωνικών αντιθέσεων και συγκρούσεων, αφετέρου όμως κοινωνικής αλληλεγγύης. Αυτές οι δύο κατηγορίες φαινομένων δεν είναι σαφώς διαχωρισμένες μεταξύ τους, αφού η σύγκρουση δημιουργεί και χώρους αλληλεγγύης, ενώ και η αλληλεγγύη δεν είναι απαλλαγμένη συγκρούσεων – εάν σκεφτούμε τους όρους με τους οποίους δομείται. Στη συγκεκριμένη εκδήλωση, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στην πολυσημία των πρακτικών κοινωνικής αλληλεγγύης που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια, στους όρους και τις προϋποθέσεις αυτής της ανάπτυξης, στις ποικίλες ιστορικές και ιδεολογικές τους ρίζες, καθώς και στον κοινωνικό τους αντίκτυπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες που δημιούργησαν τόσο η κρίση όσο και η παράλληλη υποχώρηση των ούτως ή άλλως αναιμικών προνοιακών δομών. 

Ομιλητές:
Ali Madanipour: Καθηγητής Πολεοδομικού Σχεδιασμού & Διευθυντής του Global Urban Research Unit (GURU) στο Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ (Αγγλία)
Hilary Silver: Καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Brown του Πρόβιντενς (ΗΠΑ)
Βασίλης Αράπογλου: Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας των Κοινωνικών Ανισοτήτων και του Κοινωνικού Αποκλεισμού στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
Κατερίνα Πούτου: Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου Καταπολέμησης της Φτώχειας και του Αποκλεισμού 

Συντονισμός:
Μαρία Καΐκα: Καθηγήτρια Αστικής Ανθρωπογεωγραφίας στο τμήμα Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ (Αγγλία)

Επιμέλεια:
Θωμάς Μαλούτας: Καθηγητής Κοινωνικής Γεωγραφίας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου


Η είσοδος σε όλες τις εκδηλώσεις του Κύκλου «Λέξεις & Σκέψεις» είναι δωρεάν και τηρείται σειρά προτεραιότητας.

για περισσότερες λεπτομέρειες πάτησε εδώ. 

Nebraska ή αλλιώς "το δικαίωμα στο όνειρο"

Όταν βγήκε η ταινία στις αίθουσες, ήξερα πως πρόκειται για ένα road moovie σε 4 πολιτείες της Αμερικής. Παρότι λατρεύω την Αμερική βαριέμαι αυτού του είδους τις ταινίες και δεν αποφάσιζα να τη δω. Άσε που ήταν κι ασπρόμαυρη. Μα ασπρόμαυρη ταινία το 2014;
Όταν όμως είδα την ταινία διαπίστωσα έκπληκτη πως είναι δυνατόν από το "ασπρόμαυρο" να απορρέουν τόσα πολλά χρώματα. Χρώματα που αφορούν την ίδια την ουσία του φωτός, της απεικόνισης, της έκφρασης αλλά και χρώματα ιδεατά που αφορούν τις κοινωνικές σχέσεις και βεβαίως το δικαίωμα των ανθρώπων στο όνειρο ακόμη κι αν βρίσκονται ένα βήμα πριν το βιολογικό τους τέλος. Αλλά και χρώματα που αποδίδουν αριστοτεχνικά κι ένα "χρέος". Το "χρέος" του παιδιού προς τον γονέα προκειμένου να του εξασφαλίσει πρόσβαση στο όνειρο αυτό, έστω κι αν στο τέλος αποδειχθεί πως δεν ήταν καν όνειρο παρά μια ψευδαίσθηση ονείρου, μια αυταπάτη.
Γιατί όμως ένας γονιός έχει αυτές τις ψευδαισθήσεις/αυταπάτες μερικές φορές; Γιατί - ο πατέρας στην περίπτωση αυτή - πιστεύει πως κέρδισε 1.000.000 δολάρια ενώ δεν μπήκε καν στον κόπο να διαβάσει τους όρους για να τα κερδίσει;
Εδώ, ο μοναδικός Alexander Payne και οι ηθοποιοί βεβαίως τους οποίους επιλέγει για να αφηγηθεί μέσω αυτών μια αλληγορική ιστορία, μεγαλουργεί.
Τέσσερα μέλη μιας οικογένειας που εκ πρώτης όψεως φαίνεται πως οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν διαρραγεί, αποτελούν ένα νοητά χορογραφημένο σύνολο χαρακτήρων, στάσεων κι αισθημάτων φαινομενικά αντικρουόμενων πολλές φορές. Ωστόσο όλα όσα παρακολουθούμε στο τέλος δεν μας αφήνουν τίποτε λιγότερο από την επίγευση της ίδιας της ουσίας της ζωής και των ανθρωπίνων σχέσεων.
«Ξέρεις τι θα έκανα μ' ένα εκατομμύριο;» λέει η μητέρα σε μια εκδήλωση θυμού κι αγανάκτησης για τα καμώματα του σχεδόν ανοϊκού συζύγου της. «Θα τον έκλεινα σ' έναν οίκο».
Για ν' αποδειχθεί στη συνέχεια πώς αντιλαμβάνεται τον δεσμό της με αυτόν τον σύζυγο καθώς και την αγάπη της η οποία γερασμένη και κουρασμένη εκδηλώνεται μόνο σε περιπτώσεις που αυτό είναι απολύτως απαραίτητο αλλά σωτήριο για όλους.
Βλέποντας τα σκυθρωπά πρόσωπα των κατοίκων, όσων περιφερειακών αμερικανικών πόλεων επισκέπτονται και τη μετέπειτα μεταστροφή τους, όταν μαθαίνουν για τα λεφτά που υποτίθεται έχει κερδίσει ο συγγενής/συντοπίτης τους, κατανοούμε για μια φορά ακόμη ότι αυτό που δυστυχώς καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνικές ή/και συγγενικές σχέσεις είναι το χρήμα. Είτε ως αποτέλεσμα μόχθου, είτε ως προϊόν περίεργων δοσοληψιών, είτε ως "δώρο". Τα σκυθρωπά πρόσωπα ξαφνικά γίνονται χαρούμενα κι ο "κερδισμένος" ήδη νοιώθει στις τσέπες του πολλά χέρια.
Καθώς όλοι θυμήθηκαν πως τους χρωστάει λεφτά - ενώ στην ουσία συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο - κάτι που φυσικά δεν μπορούσαν ν' αποδείξουν η γυναίκα του βγαίνει μπροστά για να φωνάξει «ξέρετε γιατί δεν έχουμε λεφτά; Δεν μπορούσε να πει όχι σε κανέναν από εσάς που του ζητούσατε δανεικά κι αγύριστα. Αυτό τον κατέστρεψε».

Τελικά στο ταξίδι για το όνειρο δεν ήταν μόνο η διαδρομή που άξιζε. Ήταν και η ουσία. Αφού με τη βοήθεια των παιδιών του και την απόλυτη κατανόηση του χρέους τους ν' αναγνωρίσουν στον πατέρα τους το δικαίωμα σε αυτό το όνειρο, ο "χαμένος" στον κόσμο του πατέρας δικαιώνεται αφού ξανακέρδισε τα παιδιά του. Έχοντας σαν μόνη ανάγκη το δικό του χρέος απέναντί τους να τους "αφήσει κάτι". Αυτό απάντησε όταν ο ένας γιος, με τον οποίο έκανε το ταξίδι στη Νεμπράσκα για να εισπράξει υποτίθεται τα χρήματα που κέρδισε, τον ρώτησε γιατί θέλει τόσο πολύ αυτά τα λεφτά. "Θέλω ν' αγοράσω ένα καινούργιο φορτηγό. Θέλω να σας αφήσω κάτι".

Νάση Αναγνωστοπούλου

για να επισκεφτείς το blog της Νάσης πάτησε εδώ. 

Συνειδητοποιημένα εγωιστικός συλλογισμός

Μη πας αλλού.
Αλλού μη πας να ψάξεις.
Εγώ είμαι, και είμαι μπροστά σου.
Ολόρθος.
Μη πας αλλού. Δεν θα βρεις.
Εγώ είμαι όλα.
Οι χώρες όλες που θες να ταξιδέψεις
είμαι εγώ.
Τα ρολόγια όλα που αργοπόρησες,
ειμ' εγώ.
Εγώ τα μοναχικά ηλιοβασιλέματα,
οι καταράχτες και η έρημος που
θες να δεις εγώ. Μην πας!
Ποτέ μη ψάξεις αλλού.
Στο ανάστημά μου μέσα ορθώνεσαι,
εκεί ζεις.
Εξερεύνησε τη γη σου.
Κι εκεί που ποτέ
δεν θα κοιτάξεις,
κι από κει όπου
ποτέ δεν θα περάσεις
κι εκεί είμαι.
Είμαι και το φύλλο
που όταν φυσήξει ο αγέρας
θα κοιτάξει προς εσένα.

Katia  Tornay

Δωρεάν πρόγραμμα Ψυχικής Υγείας από το Δήμο Αθηναίων

Freda Lade Ajumobi

Με τα ποσοστά της κατάθλιψης και του άγχους να αυξάνονται, όλο και περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να απευθυνθούν με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, αλλά, δυστυχώς, δεν έχουν όλοι την οικονομική δυνατότητα. Ο Δήμος Αθηναίων ξεκίνησε ένα νέο πιλοτικό πρόγραμμα ψυχικής υγείας για ενηλίκους ηλικίας 18-65 ετών, δημότες και κατοίκους του Δήμου Αθηναίων.

Οι κάτοικοι του Δήμου Αθηναίων θα μπορούν να κάνουν δωρεάν συνεδρίες σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.

Σε ατομικό επίπεδο μπορεί κανείς να απευθυνθεί στον Δήμο για θέματα άγχους, κατάθλιψης, κρίσης πανικού, προβλήματα σχέσεων, πένθος, απώλεια εργασίας, και ανεργία, καθώς και δυσκολίες που αφορούν στις σχέσεις γονέα και παιδιού και άγχος κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Σε ομαδικό επίπεδο, θα δημιουργηθούν ομάδες ψυχοθεραπείας, δέκα ατόμων και άνω, για νέους 18 έως 28 ετών και θεραπευτικές ομάδες μέσω τέχνης (art therapy).

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων Αγωγής & Προαγωγής Υγείας του δήμου Αθηναίων σε συνεργασία με την ΜΚΟ προαγωγής ψυχικής υγείας Ακταία.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 3626587 & 210 3626608

Το πρόγραμμα υλοποιείται στο 1ο Δημοτικό Ιατρείο του δήμου Αθηναίων, Σόλωνος 78, κατόπιν ραντεβού και θα διαρκέσει έως τις 31 Ιουλίου 2015. Θα δοθεί σειρά προτεραιότητας σε ανέργους, άπορους και άτομα με χαμηλό εισόδημα.

η πρώτη μου παράσταση

Την πρώτη μου παράσταση την έπαιξα στην ΣΤ’ Δημοτικού. Ο ρόλος που πήρα ήταν της τσιγγάνας και έπρεπε να καταφέρω να μιμηθώ και την προφορά. Θεωρούσα τρομερά υποτιμητικό τότε να πάρω τέτοιον ρόλο. Για την ακρίβεια, ήθελα να παίξω έναν αντρικό ονόματι «Ο κύριος Μαύρος» ο οποίος όμως δόθηκε σε ένα αγοράκι της τάξης. Είχα στεναχωρηθεί πολύ μετά την διανομή των ρόλων. Γύρισα στο σπίτι και έκλαιγα. Μα να μου δώσουν την τσιγγάνα;
Με τον καιρό άρχισα να την συμπαθώ παρόλο τον σνομπισμό μου. Πέτυχα την προφορά και οι συμμαθητές μου γελούσαν πολύ στις πρόβες. Εγώ νόμιζα πως με κορόιδευαν και εξακολουθούσα να στεναχωριέμαι. Συνέχισα όμως, έμαθα τον ρόλο και τον έπαιξα όπως ακριβώς με είχαν καθοδηγήσει να το κάνω. Το έργο ονομάζεται «Η γειτονιά μας» και συγγραφέας ήταν μια γυναίκα της οποίας δεν θυμάμαι το όνομα.
Όταν πλησίαζαν οι μέρες της παράστασης η δασκάλα / σκηνοθέτης μας, μας ανακοίνωσε πως η παράσταση δεν θα παιχτεί στον χώρο του σχολείου αλλά στο Δημοτικό Θέατρο του Βόλου, το μεγαλύτερο θέατρο της πόλης. Μας είπε πως θα ερχόταν πολλά σχολεία να μας δουν και πως το θέατρο θα ήταν γεμάτο. Κι όταν μιλάμε για ένα τέτοιο θέατρο, μιλάμε για χωρητικότητα άνω των χιλίων ατόμων, με δύο πατώματα, έξι εξώστες, κινούμενη σκηνή και εν ολίγοις, η μεγαλύτερη σκηνή των Βαλκανίων.
Όταν αποφασίσαμε τι ρούχα θα φοράμε στην παράσταση είχα πάλι την πιο γελοία ενδυμασία. Φορούσα μια αποκριάτικη στολή Βραζιλιάνας για να μοιάζω με τσιγγάνα και μπαντάνα με τον Mickey Mouse. Κίτρινη, μακριά, γυαλιστερή φούστα με πράσινα και μαύρα πουά κι ένα κόκκινο μπλουζάκι που διαρκώς μου γλιστρούσε στον ώμο. Για ακόμα έναν λόγο ντρεπόμουν τόσο πολύ που σκεφτόμουν συνέχεια «χάθηκε να είχα έναν πιο φυσιολογικό ρόλο;».  Ήμουν μικρή και δεν ήξερα πως οι εξεζητημένοι ρόλοι αναδεικνύουν τους ηθοποιούς. 
Την ημέρα της παράστασης είχα πει στην μητέρα μου πως εάν έρθει, γιατί δούλευε, να μην κάνει το λάθος να με χειροκροτήσει μόλις βγω. Και ήρθε η ώρα. Είχα τρομερό άγχος. Δεν έπαιζα από την αρχή. Ούτε είχα δει πόσο κόσμο είχε. Όταν ήρθε η ώρα μου να βγω, δαγκώθηκα και ξεκίνησα. Βγήκα στην σκηνή και αντίκρισα ένα θέατρο θηρίο γεμάτο από κόσμο και επάνω μου χίλια ζευγάρια μάτια να με παρακολουθούν. Δεν έχω παίξει ξανά σε περισσότερο κόσμο μπροστά. Ξεκίνησα να λέω τα λόγια μου με την Σύνθια, η οποία σήμερα είναι επαγγελματίας ηθοποιός στην Αθήνα. Το δέος που ένιωθα, ο κόσμος που γέμιζε το θέατρο, ο αέρας επάνω στη σκηνή μου έδωσαν τόση δύναμη που έδωσα τον καλύτερό μου εαυτό. Μόλις τελείωσα το κομμάτι μου και έφυγα από την σκηνή άκουσα χειροκρότημα από ένα άτομο. Ήμουν σίγουρη πως ήταν η μητέρα μου παρόλο που της είχα πει να μην το κάνει. Ξαφνικά ένιωσα όλο το θέατρο να σείεται από χειροκροτήματα και το μόνο που σκεφτόμουν εκείνη την στιγμή ήταν πως είχα τρομερά νεύρα. Βέβαια, η ζέστη από τα χειροκροτήματα ζέσταινε την πλάτη μου φεύγοντας από την σκηνή κι έτσι φύτρωσαν τα πρώτα φτερά της ελπίδας μου να γίνω ηθοποιός. 
Όταν το έργο τελείωσε κι ανακατευτήκαμε με τον κόσμο, βρήκα την μητέρα μου. Την πλησίασα όλο νεύρα που δεν άκουσε τι της είπα και της φώναξα λέγοντας «Καλά, δεν σου είπα να μην χειροκροτήσεις; Γιατί με νευριάζεις;» κι η απάντησή της «Μα δεν χειροκρότησα εγώ» ήταν η μεγαλύτερη επιβράβευση από όσες έχω ακούσει στην ζωή μου. Δεν ήταν εκείνη; Τότε ποιος; Ποιος ήταν; Και γιατί; Άρεσα, άραγε, τόσο; Ήμουν πραγματικά καλή ώστε να με χειροκροτούν τόσο έντονα οι ξένοι; Πήρα μεγάλη χαρά.
Αργότερα, βρήκαμε τον πρώην άντρα της θείας μου που ήρθε να δει το θέατρο με την κόρη του, ο οποίος δεν ξέρω εάν με είχε δει ποτέ. Σίγουρα όμως δεν με γνώριζε. Τον άκουγα που μίλαγε στην μητέρα και της έλεγε «Κόρη σου είναι; Δεν το ήξερα. Μα είναι καταπληκτική. Εγώ την χειροκρότησα». Τουλάχιστον βρήκαμε ποιος ήταν ο υπαίτιος εκείνου του χειροκροτήματος που ξεσήκωσε ολόκληρο το θέατρο και με έκανε να νιώσω αυτό το δέος επί σκηνής. 
Αυτή ήταν η πρώτη μου εμπειρία σαν ηθοποιός. Από τότε διψάω για το θέατρο. Σαν ηθοποιός, σαν θεατής, αρκεί να μην λείπει από την ζωή μου.

Δ. Π. Β. 

Ποθώ το στόμα σου

Cinzia Campari

«Ποθώ το στόμα σου, τη φωνή σου, τα μαλλιά σου.
Σιωπηλός, πεινασμένος, ενεδρεύω στους δρόμους.
Το ψωμί δεν με τρέφει, η αυγή με ταράζει,
Αναζητώ τον υγρό ήχο των βημάτων σου, όλη μέρα.
Ορέγομαι το λαμπερό χαμόγελό σου,
τα χέρια σου, στο χρώμα του άγριου σιταριού.
Ορέγομαι τα χλωμά πετράδια των νυχιών σου,
Θέλω να καταφάω το δέρμα σου σαν ολόκληρο αμύγδαλο.
Θέλω να καταφάω την ηλιαχτίδα που τρεμοπαίζει στην ομορφιά σου,
τη μύτη σου, αρχόντισσα του αλαζονικού προσώπου σου,
Θέλω να καταφάω την φευγαλέα σκιά από τα ματόκλαδά σου.
Και περπατώ πεινασμένος, οσφραινόμενος το λυκόφως,
Ψάχνοντας για σένα και τη ζεστή καρδιά σου.
Όπως το πούμα στη χέρσα ερημιά.»

Πάμπλο Νερούντα

Η θεία Βάγια

Τη θεία Βάγια ποιος; Ποιος θα τη συγκλονίσει;
Αν και τα κιλά της ξέφυγαν του ποθητού, η θεία Βάγια κυκλοφορεί τα ομορφότερα αγόρια.
Κάτι τους λέει, κάτι τους δίνει ή κάτι τους παίρνει κι αυτά τα μελαχρινά κυπαρίσσια στέκουν προσκύνημα, ορθά στον τάφο της.
Τους έρωτές της λαχταρούμε μα πόσος ο φόβος μας να τους ζήσουμε…
Εκείνη, δε δίνει ποτέ συμβουλές, δε μιλάει για αγάπες και φιλιά
μόνο γελάει ανέμελα και εμφανίζεται στο κυριακάτικο τραπέζι με ένα καινούργιο μεσσία.
Η λύτρωσή μας στα μάτια του αγοριού της.
Κάτω από τη λεμονιά του κήπου η θεία Βάγια γελάει κι εκείνος δίπλα της ανάβει το φώς της πιο δυνατά, πιο φωτεινά.
Ο θεία Σωτηρία μια μέρα καθώς έπλενε τα πιάτα της είπε: 
Πόσο χρονών είναι; 
25, απάντησε η θεία Βάγια ψάχνοντας το βάζο με το κυδώνι.
Να προσέχεις της είπε, με πικρή πονηριά η θεία Σωτηρία, γιατί είσαι μεγάλη και ….
Χα, απάντησε η θεία Βάγια, εγώ είμαι μεγάλη ή αυτός πολύ μικρός;
Και έσπασε το πιάτο που έπλενε η θεία Σωτηρία και βρήκε το κυδώνι η θεία Βάγια και η σιωπή βασίλεψε στην κουζίνα και ο έρωτας ήταν λαίμαργος και παρών.
Τη θεία Βάγια ποιος;
Ποιος θα τη συγκλονίσει;

Αυγή Βυθούλκα, 2/2/2015

διάβασε ακόμα: Θεία Βάγια - Ο Μέντορας

μοίρασμα χαράς

Ο φίλος σας είναι η εκπλήρωση των αναγκών σας. Είναι το χωράφι σας που εσείς σπέρνετε με αγάπη και θερίζετε μ' ευγνωμοσύνη. Και είναι το τραπέζι σας και το παραγώνι σας. Γιατί πηγαίνετε στο φίλο με την πείνα σας και τον αναζητάτε για τη γαλήνη σας.
Όταν ο φίλος σας εκφράζει τις σκέψεις του, δε φοβάστε το όχι στη δική σας σκέψη, ούτε αποσιωπάτε το ναι.
Και όταν εκείνος είναι σιωπηλός, η καρδιά σας δεν παύει για ν' ακούσει την καρδιά του.
Γιατί στη φιλία, όλες οι σκέψεις, όλες οι επιθυμίες, όλες οι προσδοκίες γεννιούνται και μοιράζονται χωρίς λέξεις, με χαρά που είναι άφωνη.
Όταν χωρίζεσαι από το φίλο σου, δε λυπάσαι. Γιατί αυτό που αγαπάς πιο πολύ σ' αυτόν μπορεί να είναι πιο φανερό στην απουσία του, όπως ο ορειβάτης βλέπει πιο καθαρά το βουνό από την πεδιάδα.
Και μη βάζετε κανένα σκοπό στη φιλία εκτός από το βάθεμα του πνεύματος.
Γιατί η αγάπη που γυρεύει κάτι άλλο εκτός από την αποκάλυψη του δικού της μυστηρίου δεν είναι αγάπη παρά ένα δίχτυ που ρίχνεται στη θάλασσα και μόνο το ανώφελο θα πιάσει.
Na δίνετε το καλύτερο εαυτό σας στο φίλο σας. Αφού θα γνωρίσει την άμπωτη του κύματος σας, δώστε του να γνωρίσει και την παλίρροια του.
Είναι ο φίλος σας κάτι που θα 'πρεπε να γυρεύετε όταν έχετε ώρες που θέλετε να σκοτώσετε;
Καλύτερα να γυρεύετε το φίλο σας πάντα όταν έχετε ώρες να ζήσετε.
Γιατί έργο του φίλου είναι να εκπληρώσει τις ανάγκες σας, αλλά όχι να γεμίσει το κενό σας.
Μέσα στη γλύκα της φιλίας κάνετε να υπάρχει γέλιο, και μοίρασμα χαράς.
Γιατί στις δροσοστάλες των μικρών πραγμάτων η καρδιά βρίσκει την καινούργια αυγή της και ξανανιώνει.

Χαλίλ Γκιμπράν 
απόσπασμα από τον Προφήτη.

αφιερωμένο στα παιδιά της Ομπρέλας. 


Ο Γκιμπράν είναι ένας ποιητής, φιλόσοφος και καλλιτέχνης που γεννήθηκε στον Λίβανο το 1883. Οι πρώτες καλλιτεχνικές του προσπάθειες  ήταν θεατρικά έργα  γραμμένα στα αραβικά. Από τα είκοσι όμως χρόνια του, άρχισε να γράφει αποκλειστικά στα αγγλικά.
Το πιο διάσημο από τα έργα του είναι Ο Προφήτης, μια υπέροχη σύνθεση από ποιητικές παραβολές που εξετάζουν όλες τις πλευρές των σχέσεων ανάμεσα στους ανθρώπους. 

Για να διαβάσεις ολόκληρο το βιβλίο ή για να το κατεβάσεις σε μορφή pdf πάτησε εδώ. 

η νέα μου ταινία

η νέα μου ταινία ονομάζεται: Η Φύση δεν γουστάρει τα τσιμέντα και τα φτύνει πίσω στα μούτρα μας.

Γιώργος Τρίκερι